Bankhelpdeskfraude en nep-politie herkennen

Redactie: Andrew Pickett · Gepubliceerd · Redactionele richtlijnen

Van de 575 goedgekeurde meldingen op deze site sinds 1 september 2026 beschrijven er ongeveer 210 een beller die zich voordoet als bank of betaalhelpdesk, en ongeveer 68 iemand die zegt van de politie of een andere instantie te zijn. De twee lopen in elkaar over: ook wie namens "de politie" of "de Hoge Raad" belt, stuurt aan op uw geld, uw pas of uw computer. Deze gids legt uit hoe zo'n gesprek verloopt, wat banken en politie nooit vragen, en wat u doet als u al iets heeft overgemaakt of afgegeven.

Zo verloopt een gesprek met de "bank"

De oplichter belt onverwacht en zegt dat er iets onveiligs of vreemds gebeurt op uw rekening, of dat uw pas "niet meer veilig" is. Volgens Veiligbankieren.nl volgt dan een van twee verzoeken: u moet uw saldo tijdelijk overboeken naar een "veilige rekening" of "kluisrekening", of uw betaalpas wordt opgehaald door een "medewerker" of koerier, die vaak verdacht snel voor de deur staat. Zulke rekeningen bestaan niet, schrijft de politie: u maakt het geld over naar een rekening van de oplichter.

Lukt overboeken niet, dan biedt de beller hulp aan: u moet een programma installeren waarmee hij kan "meekijken", zoals AnyDesk of TeamViewer. Daarmee ziet de oplichter alles wat u doet en kan hij zelf uw limieten aanpassen. De beller weet vaak al veel over u; die voorkennis komt volgens de Fraudehelpdesk uit eerdere phishing of datalekken en maakt het verhaal geloofwaardig. Het gesprek draait op twee dingen, schrijft de politie: vertrouwen en druk. Komt er een "leidinggevende" aan de lijn, dan zit ook die in het complot.

Nieuw: een bandje en "toets 1"

Het gesprek begint soms met een opname; de politie spreekt van een nieuwe vorm van bankhelpdeskfraude. Op 21 oktober 2026 meldde de politie de aanhouding van twee verdachten die met kunstmatige intelligentie tientallen geluidsfragmenten hadden gemaakt. De stem wees op verdachte activiteit en vroeg om op 1 te drukken; na een wachtmuziekje kwam een "bankmedewerker" aan de lijn. Slachtoffers moesten een app downloaden en hun pas tegen de telefoon houden, waarna via de NFC-chip op afstand werd gepind. In drie weken telde de politie zo'n 170 slachtoffers en ongeveer 380.000 euro schade, ook onder twintigers en dertigers. Ook Rabobank waarschuwt voor geautomatiseerde oproepen met een robotstem over een tegengehouden betaling of een aangevraagde pas, waarna u wordt doorverbonden met een nepmedewerker. Hoort u een bandje in het Engels, lees dan ook de gids over Engelstalige robocalls.

De nep-politie: arrestatiebevel, BSN en "uw spullen zijn niet veilig"

De tweede groep bellers zegt van de politie, de Hoge Raad of een ministerie te zijn. De Fraudehelpdesk beschrijft een Engels- of Nederlandstalig bandje namens de "Nationale politie Amsterdam", de "Dutch Supreme Court" of het "Ministry of Justice": uw BSN wordt misbruikt, er loopt een arrestatiebevel tegen u, of u wordt verdacht van witwassen of drugshandel. Toetst u 1, dan vraagt een "agent" om persoonlijke gegevens om uw identiteit te "bevestigen", waarna u uw geld moet "veiligstellen" of software moet installeren. De getoonde nummers zijn gespooft en horen bij particulieren of ondernemers die nergens van weten.

Een andere variant komt meestal binnen op de vaste lijn. In mei 2026 beschreef de politie het "inmiddels bekende verhaal": uw adres zou zijn gevonden in de auto van aangehouden inbrekers, en een agent komt langs om dure spullen, uw bankpas en uw pincode "op een veilige plek" te bewaren. De Fraudehelpdesk zag in 2025 een duidelijke toename van meldingen over fraude die online of telefonisch begint en een fysiek vervolg krijgt: nepagenten die kostbaarheden ophalen, nepbankmedewerkers die bankpassen meenemen.

Wat uw bank en de politie nooit doen

Uw bankDe politie
Vraagt nooit aan de telefoon of per bericht om geld over te boeken, ook niet in noodgevallen.Belt nooit om naar uw pincode te vragen of om te achterhalen of u waardevolle spullen in huis heeft.
Stuurt nooit iemand langs om uw pas, inlogapparaat of pincode op te halen.Komt niet langs om kostbare eigendommen te fotograferen of om pinpassen, contant geld en kostbaarheden op te halen.
Vraagt nooit om pincodes, wachtwoorden of andere beveiligingscodes.Vraagt u nooit om uw geld over te maken naar een andere rekening.
Vraagt nooit om toegang tot uw computer of telefoon, of om software of apps te installeren.Kan zich altijd legitimeren; een aangekondigd politiebezoek kunt u via 112 laten controleren.

Links: Veiligbankieren.nl; rechts: de politiepagina's over nepagenten en telefonische oplichting en de preventietips bij nepagentenzaken. Een bank kan in nood zelf uw rekeningen en passen op afstand blokkeren; juist daarom zet een echte bank u nooit onder tijdsdruk, schrijft de politie.

Drie regels tijdens het gesprek

  1. Hang op. Ook bij lichte twijfel: verbreek de verbinding direct, adviseert de politie.
  2. Bel zelf terug via een nummer dat u zelf opzoekt. Gebruik het nummer uit uw eigen administratie of uw bankapp. De Fraudehelpdesk raadt af het nummer via Google op te zoeken, omdat u dan op een nepsite met verkeerde nummers kunt belanden. Voor de politie belt u 0900-8844. ABN AMRO, ING en Rabobank hebben volgens de politie een controle in hun app waarmee u ziet of de bank u echt belt; bij Rabobank heet die "Controleer je gesprek".
  3. Maak niets over, geef niets af, installeer niets.Geen overboeking naar een "veilige rekening", geen pas (ook niet doorgeknipt: de chip werkt dan nog), geen codes, geen app.

Waarom het nummer op uw scherm niets bewijst

Bij spoofing laat de beller een ander nummer zien dan waarmee hij echt belt, bijvoorbeeld het echte nummer van uw bank. Banken en telecomaanbieders namen maatregelen; volgens Veiligbankieren.nl ziet u daardoor tegenwoordig vrijwel altijd een onbekend 06-nummer of een anoniem nummer. Belt u zelf het officiële nummer van uw bank, dan krijgt u altijd de echte bank: spoofing werkt alleen in de richting van de oplichter naar u. Het spoofen van Nederlandse nummers is volgens de ACM verboden op grond van de Telecommunicatiewet; meer daarover leest u in de gids over spoofing. De nummerzoeker en de spam-barometertonen wat anderen over een nummer meldden, maar een "schoon" nummer bewijst niets: het kan van een nietsvermoedende particulier zijn.

Toch geld overgemaakt of uw pas afgegeven?

Vergoedt de bank de schade?

De bank is daartoe niet verplicht, omdat u zelf heeft betaald, maar vergoedt bankhelpdeskfraude meestal uit coulance omdat haar naam of nummer is misbruikt. De vier grootbanken spraken dat in december 2020 af met het ministerie van Financiën, meldt Veiligbankieren.nl. De toetsingscriteria van de Nederlandse Vereniging van Banken (2 juni 2021) noemen vier voorwaarden: u heeft aangifte gedaan, de naam en/of het nummer van uw eigen bank is gespooft, u draagt daarvoor enig bewijs aan, en het gaat om een particuliere rekening. Uitgangspunt is dan een vergoeding van 100 procent. De bank kan minder of niets vergoeden als u medeplichtig was, eerder bij dezelfde bank zo'n vergoeding kreeg, onvoldoende meewerkt aan het onderzoek, gerichte waarschuwingen negeerde of zonder vragen grote bedragen onder verdachte omstandigheden overmaakte. In 2025 werd iets meer dan 45 procent van de schade bij particulieren vergoed, meldde de NVB in april 2026. Voert een ander de betaling uit zonder uw toestemming (bancaire fraude), dan is de bank volgens datzelfde kader op grond van artikel 7:528 en 7:529 BW wél verplicht te vergoeden, tenzij er sprake is van grove nalatigheid, opzet of fraude van uw kant.

Hoe vaak komt het voor?

Volgens het CBS werd in 2024 0,7 procent van de bevolking van 15 jaar of ouder slachtoffer van phishing, het kwijtraken van geld aan iemand die zich voordoet als een ander; van hen noemde 11,7 procent bankspoofing en 3,5 procent helpdeskfraude. De Fraudehelpdesk zag in 2024 een verviervoudiging van de meldingen over telefoontjes namens een financiële instelling of betaaldienst; gedupeerden verloren gemiddeld ruim 21.500 euro. In 2025 was helpdeskfraude met 17.264 meldingen de meest gemelde fraudevorm bij particulieren, tegen 9.492 een jaar eerder. De banken telden volgens de NVB in 2025 25,8 miljoen euro schade door bankhelpdeskfraude, terwijl het aantal slachtoffers met 14 procent daalde tot iets minder dan 5.900. Op deze site werden in de 30 dagen tot 4 november 2026 376 van de 490 meldingen ingediend als oplichtingspoging.

Wat de wet zegt

Artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht stelt op oplichting, waaronder het aannemen van een valse naam of valse hoedanigheid om iemand tot afgifte van geld of gegevens te bewegen, een gevangenisstraf van ten hoogste vier jaar of een geldboete van de vijfde categorie. Doe daarom altijd aangifte, ook van een poging, en geef de nummers door waarmee u werd gebeld. Waar u verder terecht kunt, staat in de gids over telefoontjes melden; een overzicht van andere lopende trucs vindt u in actuele telefoonfraude.

Bronnen

Bronnen geraadpleegd op 4 november 2026.

  1. Veiligbankieren.nl: Bankhelpdeskfraude (werkwijze, kluisrekening, pas ophalen, AnyDesk/TeamViewer, wat de bank nooit doet, spoofing en 06-nummers, vergoedingsvoorwaarden, doorknippen van een pas)
  2. Veiligbankieren.nl: Banken helpen slachtoffers spoofing (afspraak grootbanken met ministerie van Financiën, december 2020, terugwerkende kracht 1 januari 2020)
  3. Politie: Wat is telefonische helpdeskfraude (bank)? (112 bij een nepmedewerker aan de deur, gemanipuleerd nummer, gesprekscontrole bij ABN AMRO, ING en Rabobank)
  4. Politie: Hoe voorkom ik dat ik slachtoffer word van telefonische oplichting? (nooit geld overmaken, ophangen bij lichte twijfel, doorgeknipte pas, geen software, geen tijdsdruk, "leidinggevende")
  5. Politie: Hoe herken ik een nepagent? (politie komt nooit spullen ophalen, legitimatiebewijs, controle via 112, aangifte ook van pogingen)
  6. Politie: Twee verdachten aangehouden in onderzoek naar nieuwe vorm van bankhelpdeskfraude (21 oktober 2026; AI-geluidsfragmenten, toets 1, app en NFC-chip, 170 slachtoffers, 380.000 euro, vertrouwen en druk)
  7. Politie: Drie nepagenten opgepakt in Goes (21 mei 2026; verhaal over inbrekersauto, vaste lijn, politie belt nooit, 0900-8844 en 112)
  8. Politie: Alerte reactie op nepagenten in Maassluis (21 november 2025; preventietips: politie belt nooit over pincode of waardevolle spullen, komt niet fotograferen of ophalen, 0900-8844 en 112, nummers bewaren)
  9. Politie: Helpdeskfraude (campagnepagina) (na toegang tot uw apparaat: bank informeren, malware controleren, gebruikersnamen en wachtwoorden aanpassen)
  10. Politie: Twee verdachten bankhelpdeskfraude aangehouden dankzij oplettende melder (kluisrekeningen bestaan niet, BSN en arrestatiebevel als smoes, voorkennis uit datalekken)
  11. Politie: Ik ben opgelicht (aangifte via 0900-8844 of het politiebureau, per fraudevorm)
  12. Fraudehelpdesk: Ik ben gebeld door mijn bank (spoofing, veilige rekening, voorkennis uit phishing en datalekken, nummer niet via zoekmachine opzoeken, melden)
  13. Fraudehelpdesk: Telefoontjes van een Engelstalig of Nederlandstalig bandje namens politie (9 juni 2026; BSN, arrestatiebevel, toets 1, gespoofte nummers van particulieren, naam-adres-BSN-cijfers)
  14. Fraudehelpdesk: Persbericht jaarcijfers 2024 (verviervoudiging meldingen namens financiële instelling, gemiddeld verlies ruim 21.500 euro)
  15. Fraudehelpdesk: Een terugblik op 2025 (helpdeskfraude 17.264 meldingen in 2025 en 9.492 in 2024, fysiek vervolg van telefonische fraude)
  16. Fraudehelpdesk: Persbericht jaarcijfers 2025 (nepagenten en nepbankmedewerkers aan de deur, "oplichting kan iedereen overkomen")
  17. Nederlandse Vereniging van Banken: Toetsingscriteria voor coulance bij schade door bankhelpdeskfraude (spoofing) (2 juni 2021; voorwaarden, 100 procent als uitgangspunt, uitzonderingen, artikel 7:528 en 7:529 BW)
  18. NVB: Banken roepen socialmediaplatforms op meer te doen aan online fraudebestrijding (28 april 2026; schade 25,8 miljoen euro, slachtoffers -14 procent tot iets minder dan 5.900, iets meer dan 45 procent vergoed)
  19. Rabobank: Bankhelpdeskfraude (geautomatiseerde oproepen met robotstem, doorverbinden met nepmedewerker)
  20. Rabobank: Controleer je gesprek (werking van de gesprekscontrole in de Rabo App)
  21. CBS: Online Veiligheid en Criminaliteit 2024, hoofdstuk 4 Online oplichting en fraude (15 april 2025; phishing 0,7 procent, bankspoofing 11,7 en helpdeskfraude 3,5 procent van de phishingslachtoffers)
  22. Slachtofferhulp Nederland: Hulp na fraude of oplichting (stappen na oplichting, noodnummers van banken, hulp bij contact met de bank en schadevergoeding via het strafproces, 0900-0101)
  23. Rijksoverheid: Ik ben slachtoffer van identiteitsfraude. Wat kan ik doen? (Centraal Meldpunt Identiteitsfraude)
  24. ACM: ACM sluit zich aan bij collectief tegen helpdeskfraudeurs (spoofen van Nederlandse nummers is verboden volgens de Telecommunicatiewet)
  25. Wetten.overheid.nl: Wetboek van Strafrecht, artikel 326 (oplichting) (tekst geldend vanaf 1 juli 2026; strafmaat)

Veelgestelde vragen

Op mijn scherm stond echt het nummer van mijn bank. Kan het dan toch nep zijn?

Ja. Met spoofing laat een oplichter een ander nummer zien dan waarmee hij belt, ook het echte nummer van uw bank. Het nummer bewijst dus niets. Hang op en bel zelf het nummer uit uw eigen administratie of uw bankapp; belt u zelf het officiële nummer, dan krijgt u altijd uw echte bank aan de lijn.

Belt de politie weleens om te waarschuwen dat mijn spullen niet veilig zijn?

Nee. De politie belt nooit om naar uw pincode te vragen of om te achterhalen of u waardevolle spullen in huis heeft, en komt niet langs om pinpassen, contant geld of kostbaarheden op te halen. Heeft u zo'n beller aan de lijn, geef dan niets door en bel daarna 0900-8844. Staat er iemand voor de deur die u niet vertrouwt, bel dan 112.

Er is al iemand onderweg om mijn pas op te halen. Wat nu?

Bel direct 112. De politie vraagt dat uitdrukkelijk als er een 'medewerker' van de bank voor de deur staat of is afgesproken dat die langskomt. Geef de pas niet af, ook niet doorgeknipt: de chip werkt dan nog.

Ik heb alleen mijn naam, adres en de laatste cijfers van mijn BSN genoemd. Is dat erg?

Volgens de Fraudehelpdesk kan daar niet direct iets mee gebeuren, maar criminelen kunnen die gegevens wel gebruiken om bij een volgend telefoontje overtuigender over te komen. Blijf dus alert. Heeft u meer gedeeld, meld dat dan bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude en neem contact op met de Fraudehelpdesk.

Krijg ik mijn geld terug van de bank?

De bank is daar niet toe verplicht, maar banken vergoeden bankhelpdeskfraude meestal uit coulance als u aangifte heeft gedaan, de naam of het nummer van uw eigen bank is misbruikt, u dat enigszins kunt aantonen en het om een particuliere rekening gaat. De bank kan minder of niets vergoeden als u bijvoorbeeld eerder al een vergoeding kreeg of directe waarschuwingen negeerde. In 2025 werd iets meer dan 45 procent van de schade bij particulieren vergoed.

Mag ik een doorgeknipte pas wel meegeven?

Nee. De politie waarschuwt dat de chip van een doormidden geknipte pas nog werkt, zodat oplichters er alsnog mee kunnen pinnen. U hoeft uw pas nooit af te geven aan de bank of de politie. Een afgedankte pas knipt u volgens Veiligbankieren.nl in de lengte door de chip heen en gooit u zelf weg.